Osmansko carstvo je nastalo krajem 13. veka, u vreme kada je moć Seldžučkog sultanata Ruma opadala. Na severozapadu Anadolije, u pograničnim oblastima prema Vizantiji, ratničke poglavice su stvarale male kneževine.

Jedan od njih, Ertugrul Gazi, vladao je područjem oko Söğüta (između Burse i Eskišehira). Nakon njegove smrti 1281. godine, nasledio ga je sin Osman I, po kome će carstvo poneti ime. Osman je proširio teritorije na oko 16.000 km² i stvorio osnovu buduće imperije.

Njegov sin, Orhan Gazi, osvojio je Nikeju (današnji Iznik) i poveo osmanske vojske preko Dardanela u Trakiju, čime su Osmanlije zakoračile u Evropu do 1362. godine.

Osvajanje Konstantinopolja i zlatno doba

Do sredine 15. veka Osmanlije su kontrolisale gotovo sve vizantijske teritorije, osim prestonice Konstantinopolja. Godine 1453. sultan Mehmed II, poznat kao Osvajač, zauzeo je grad, okončavši Vizantijsko carstvo i pretvorivši ga u novu osmansku prestonicu – Istanbul. Carstvo se dalje širilo na Balkan, Bliski istok i severnu Afriku. U 16. veku dostiglo je vrhunac.

Zlatno doba Osmanskog carstva

Vladavina Sulejmana Veličanstvenog (1520–1566) smatra se najblistavijim periodom Osmanskog carstva.

• Osmanska vojska bila je među najmoćnijima na svetu, stigla je do kapija Beča.
• Dvor u Istanbulu nadmašivao je raskoš evropskih vladara poput engleskog Henrija VIII, francuskog Fransoa I ili Karla V.
• Kulturna dostignuća bila su izuzetna – razvijala se arhitektura (delo Mimara Sinana), književnost, kaligrafija i umetnost.

Osmansko carstvo – Slabljenje i stagnacija

Nakon Sulejmana usledio je niz slabijih sultana, koji su sve više prepustili upravljanje velikim veziroma.
Tokom narednih vekova:

• Carstvo je zaostajalo u nauci, tehnologiji i industriji u poređenju sa Zapadom.
• Ratovi sa Austrijom, Rusijom i Persijom iscrpljivali su resurse.
• Nacionalni pokreti balkanskih naroda i sve veći pritisak evropskih sila slabili su centralnu vlast.

U 19. veku Osmansko carstvo postalo je poznato kao „bolesnik na Bosforu“ – simbol moći u opadanju. Reformistički sultani poput Selima III i Mahmuta II uveli su brojne promene (modernizacija vojske, obrazovanja i administracije), ali one nisu uspele da spasu carstvo od propadanja.

Osmansko carstvo – Put ka padu

Krajem 19. i početkom 20. veka, pokret Mladih Turaka pokušao je da obnovi carstvo i uvede ustavni poredak. Ipak, u praksi su često delovali kao oligarhija.

Tokom Prvog svetskog rata, osmanski vođa Enver-paša vezao je carstvo za savez sa Nemačkom. Poraženi u ratu, Osmanlije su izgubile preostale teritorije.

Godine 1923. Mustafa Kemal Ataturk je ukinuo sultanat i proglasio Republiku Tursku, okončavši više od 600 godina osmanske vladavine.

Osmansko carstvo – Nasleđe

Iako je carstvo nestalo, njegovo kulturno i istorijsko nasleđe i danas je snažno:

• Arhitektura – džamije, mostovi, palate i hamami širom Balkana i Bliskog istoka; najpoznatija je palata Topkapi u Istanbulu.
• Umetnost – kaligrafija, minijature i ukrasna keramika.
• Kuhinja – baklava, kahva, kebabi i specijaliteti koji su i danas deo kulinarskog identiteta regiona.
• Administrativno nasleđe – millet sistem (samouprava verskih zajednica), janjičarski korpus i centralizovana birokratija.

Zaključak

Osmansko carstvo, nastalo iz male pogranične kneževine, preraslo je u jednu od najvećih svetskih imperija koja je trajala više od šest vekova. Njegova istorija obeležena je velikim vojnim uspesima, raskošnom kulturom i složenim nasleđem koje se i danas oseća u Turskoj, na Balkanu, Bliskom istoku i severnoj Africi.

Širok izbor kuća, apartmana i vila za odmor koje pružaju nezaboravna iskustva i pogodnosti, uključujući više prostora i dodatnu privatnost, za manje novca od tradicionalnog hotelskog smeštaja.