Muzej anadolskih civilizacija u Ankari – vodič za posetu

Kada govorimo o Ankari, mnogi prvo pomisle na Anıtkabir, mauzolej Mustafe Kemala Atatürka, ili na staru Ankarsku tvrđavu sa koje se pruža pogled na grad. Ipak, postoji još jedno mesto koje ne bih izostavila prilikom obilaska turske prestonice – Muzej anadolskih civilizacija (Anadolu Medeniyetleri Müzesi).

Ovo je jedan od najznačajnijih arheoloških muzeja u Turskoj, a njegova zbirka vodi nas kroz dugu i raznovrsnu prošlost Anadolije – od najranijih praistorijskih naselja, preko Hetita, Frigijaca i Urartijaca, pa sve do antičkog i rimskog perioda.

Za putnike koji vole istoriju, kulturu i upoznavanje zemlje izvan uobičajenih turističkih ruta, poseta ovom muzeju može biti jedan od najzanimljivijih delova boravka u Ankari.

Ažurirano: novembar 2026.

Gde se nalazi Muzej anadolskih civilizacija?

Muzej se nalazi u istorijskom delu Ankare, u četvrti Ulus, u podnožju Ankarske tvrđave. Smešten je u blizini stare gradske čaršije, među uskim ulicama i tradicionalnim kućama koje ovom delu grada daju poseban karakter.

Položaj muzeja je veoma zgodan za organizovanje obilaska. Posetu možemo povezati sa Ankarskom tvrđavom, starim gradskim ulicama, Rahmi M. Koç muzejem i Erimtan arheološkim i umetničkim muzejom. Tako za jedan dan možemo upoznati sasvim drugačiju stranu Ankare – onu koja čuva tragove hiljada godina istorije.

Dva osmanska zdanja u kojima je smešten muzej

Jedna od zanimljivosti ovog muzeja jeste to što se nalazi u dva istorijska objekta iz osmanskog perioda: Mahmutpaşa Bedestenu i Kurşunlu Hanu.

Mahmutpaşa Bedesten izgrađen je, prema istorijskim procenama, između 1464. i 1471. godine, u vreme sultana Mehmeda II Osvajača. Bedesten je nekada služio kao natkrivena trgovačka pijaca, odnosno mesto na kojem su trgovci prodavali vrednu robu i tekstil. Njegov centralni deo sa kupolama i danas čuva prepoznatljiv izgled nekadašnje osmanske trgovačke arhitekture.

Drugi objekat, Kurşunlu Han, bio je karavan-saraj – mesto gde su trgovci i putnici mogli da prenoće, odmore se i skladište robu tokom putovanja. Takvi hanovi imali su važnu ulogu u trgovačkom životu Osmanskog carstva.

Obe građevine pretrpele su velika oštećenja i napuštene su nakon požara 1881. godine. Mnogo godina kasnije, uz podršku države i na inicijativu Mustafe Kemala Atatürka da se u Ankari formira veliki muzej hetitske i anatolijske baštine, počela je njihova obnova i prenamena.

Radovi na restauraciji započeti su 1938. godine, a muzejski kompleks je konačan izgled dobio 1968. godine. Deo muzeja otvoren je za posetioce još 1943. godine, dok su radovi na ostalim delovima kompleksa nastavljeni.

Muzej je 1997. godine u Lozani proglašen Evropskim muzejom godine, što dovoljno govori o značaju njegove zbirke.

Šta možemo videti u Muzeju anadolskih civilizacija?

Najbolji način da upoznamo muzej jeste da pratimo hronološki raspored postavke. Eksponati su organizovani tako da posetioci mogu da prate razvoj ljudskih zajednica na području Anadolije, od praistorije do antičkih vremena.

Praistorijska Anadolija – život prvih stanovnika

Jedan od najzanimljivijih delova zbirke posvećen je najstarijim ljudskim zajednicama koje su živele na prostoru današnje Turske.

Ovde možemo videti kameno oruđe, figurine, posuđe, predmete za svakodnevnu upotrebu i druge nalaze koji nam otkrivaju kako su izgledali život, verovanja i običaji ljudi pre nekoliko hiljada godina.

Posebno je zanimljiva veza sa lokalitetom Çatalhöyük, jednim od najpoznatijih neolitskih naselja na svetu, koje se nalazi u blizini Konje. Nalazi iz ovog područja svedoče o zajednicama koje su se bavile zemljoradnjom, uzgajanjem životinja i razvijanjem organizovanog naseljskog života.

U muzejskoj postavci nalaze se i predmeti povezani sa Göbeklitepeom, uključujući replike karakterističnih kamenih stubova u obliku slova T. Göbeklitepe, na jugoistoku Turske, danas je jedno od najpoznatijih arheoloških nalazišta na svetu.

Hetitska civilizacija – tragovi moćnog carstva

Ako postoji deo muzeja kojem bih posvetila posebnu pažnju, onda je to zbirka posvećena Hetitima.

Hetiti su bili jedna od najznačajnijih civilizacija starog Bliskog istoka. Njihovo carstvo razvilo se na prostoru centralne Anadolije, a značajnu prestonicu imali su u Hatuši, nedaleko od današnjeg mesta Boğazkale.

U muzeju se čuvaju brojni predmeti koji otkrivaju njihovu svakodnevicu, religiju, umetnost i državnu organizaciju. Posebno su zanimljivi kameni reljefi, obredne posude, skulpture i predmeti sa verskim motivima.

Među poznatim eksponatima nalazi se i vaza iz İnandıktepea, bogato ukrašena reljefima koji prikazuju obredne i ceremonijalne scene. Ona je dragocen prikaz hetitske umetnosti i religijskih običaja.

Zanimljivo je i to što su Hetiti bili savremenici pojedinih velikih civilizacija starog Egipta i Mesopotamije. Njihova istorija pokazuje koliko je Anadolija bila važna raskrsnica trgovine, diplomatije i kulture.

Frigijci – civilizacija kralja Mide

Nakon Hetita, pažnju privlači zbirka posvećena Frigijcima, narodu koji je u prvom milenijumu pre nove ere imao značajnu ulogu u centralnoj Anadoliji.

Frigijska civilizacija najčešće se povezuje sa kraljem Mide, poznatim iz antičkih legendi po priči o zlatnom dodiru. Iza mita, međutim, stoji istorijska kultura sa razvijenom metalurgijom, obradom drveta i proizvodnjom ukrasnih predmeta.

Posebno su zanimljivi arheološki nalazi iz Gordiona, drevne frigijske prestonice, koja se nalazi nedaleko od Ankare. U muzeju se mogu videti predmeti od bronze, nameštaj i drugi ostaci koji svedoče o veštini tadašnjih zanatlija.

Gordion je odličan razlog da ljubitelji istorije, pored Ankare, planiraju i izlet do ovog arheološkog lokaliteta.

Urartijci i druge civilizacije istočne Anadolije

U muzeju su predstavljeni i Urartijci, čije se kraljevstvo razvijalo oko jezera Van, na istoku današnje Turske. Poznati su po obradi metala, bronzanim predmetima, oružju, nakitu i razvijenom sistemu utvrđenja. Njihovi radovi pokazuju visok nivo zanatskog umeća i umetničkog izražavanja.

U postavci možemo videti i nalaze koji ilustruju razvoj trgovine, zanatstva i svakodnevnog života različitih naroda koji su naseljavali Anadoliju.

Od antičke Ankare do rimskog perioda

Poseban deo zbirke posvećen je istoriji same Ankare i antičkim civilizacijama koje su ostavile trag na ovom prostoru.

U donjoj sali muzeja nalazili su se odeljci posvećeni razvoju Ankare kroz vekove i klasičnom periodu. U njima su predstavljeni nalazi iz arheoloških istraživanja grada i okoline, uključujući predmete od zlata, srebra, stakla, mermera i bronze.

Ovaj deo postavke posebno je zanimljiv jer povezuje istoriju Anadolije sa antičkim grčkim, helenističkim, rimskim i vizantijskim svetom.

Zašto je ovaj muzej važan za razumevanje Turske?

Kada putujemo kroz Tursku, često upoznajemo njenu istoriju kroz pojedinačne znamenitosti – antičke gradove na Egejskoj obali, rimske ruševine, vizantijske crkve, seldžučke građevine i osmanske palate.

Muzej anadolskih civilizacija pomaže nam da sve te delove povežemo u jednu širu priču. Pregled carstava koja su se smenjivala na ovom tlu naći ćete i u tekstu Raskrsnica drevnih civilizacija.

Ovde postaje jasnije da Turska nije samo naslednica Osmanskog carstva ili vizantijske kulture. Na njenoj teritoriji razvijale su se neke od najstarijih zemljoradničkih zajednica, velika bronzanodopska carstva i brojne kulture koje su uticale na razvoj čitavog regiona.

Zato bih ovaj muzej preporučila i onima koji ne planiraju klasičan obilazak arheoloških nalazišta. Nakon posete, mnogo lakše ćemo razumeti ono što ćemo kasnije videti u Kapadokiji, Konji, Gordionu, Hatuši, Efesu ili na obali Egejskog mora.

Šta još posetiti u blizini muzeja?

Velika prednost Muzeja anadolskih civilizacija jeste njegova lokacija. Nalazi se u delu Ankare u kojem se na malom prostoru nalazi nekoliko veoma zanimljivih kulturnih i istorijskih znamenitosti.

Ankarska tvrđava (Ankara Kalesi) nalazi se iznad muzeja i predstavlja prirodan nastavak obilaska. Prošetajte starim ulicama, pogledajte obnovljene osmanske kuće i uživajte u pogledu na grad.

Rahmi M. Koç muzej smešten je u istorijskim zgradama Çengelhan i Safranhan, nedaleko od tvrđave. Za razliku od Muzeja anadolskih civilizacija, ovde je naglasak na industriji, transportu, tehnici, trgovini i svakodnevnom životu. Posebno može biti zanimljiv porodicama sa decom – više ideja u tekstu Turska sa decom.

Erimtan arheološki i umetnički muzej nalazi se u ulici Gözcü, na nekoliko koraka od Muzeja anadolskih civilizacija. Njegova zbirka obuhvata arheološke predmete iz različitih perioda, a muzej organizuje i kulturne događaje i koncerte.

Moj predlog je da za ovaj deo Ankare odvojite najmanje pola dana, a ako volite muzeje i detaljnije razgledanje, i čitav dan.

Praktične informacije za posetu

Adresa: Gözcü Sokak No: 2, Ulus, Altındağ, Ankara, Turska.

Radno vreme: Prema trenutno objavljenim podacima Ministarstva kulture i turizma, muzej radi svakog dana od 08:30 do 17:30. Blagajna se zatvara u 16:45.

Cena ulaznice: U objavljenom cenovniku Ministarstva navedena je cena od 12 evra za strane odrasle posetioce. Pre putovanja proverite aktuelnu cenu i uslove ulaska na zvaničnom sajtu muzeja, jer se tarife mogu menjati. Za muzej važi i Museum Pass Türkiye, koji se isplati ako planirate više državnih muzeja i arheoloških lokaliteta.

Kontakt: Telefon muzeja je +90 312 324 31 60.

Zvanična stranica: https://muze.gov.tr/

Važno za posetu tokom 2026/2027: Prema obaveštenju muzeja, sala „Ankara“ i klasična sala zatvorene su zbog radova na održavanju od 14. septembra 2026. do 2. marta 2027. godine. Muzej je otvoren, ali ove dve sale u navedenom periodu nisu dostupne, pa je dobro proveriti stanje postavke pre polaska.

Kako stići: Najlakše je metroom M1 do stanice Ulus, a odatle pešice uzbrdo, oko 15 minuta, prema tvrđavi. Hotele u Ankari izdvojili smo u tekstu Smeštaj u Ankari, a raspored znamenitosti pogledajte na mapi Centralne Anadolije.

Za obilazak je najbolje izdvojiti oko sat i po do dva sata. Preporučujem udobnu obuću, jer su okolne ulice kaldrmisane, a teren oko tvrđave je uzbrdovit.

Da li vredi posetiti Muzej anadolskih civilizacija?

Po mom mišljenju, svakako vredi. Ankara možda nije prvi izbor putnika koji u Tursku dolaze zbog mora, letovališta i odmora, ali ovaj grad ima mnogo više da ponudi od administrativnog i političkog centra zemlje.

Muzej anadolskih civilizacija posebno je važan jer nam pruža priliku da na jednom mestu upoznamo hiljade godina istorije prostora koji je povezivao Evropu i Aziju. Njegova zbirka, istorijske građevine i položaj u starom delu grada čine ga jednom od znamenitosti koje bih uvrstila u plan obilaska Ankare.

Ako već dolazite do Ankarske tvrđave, nemojte samo proći pored muzeja. Odvojite vreme za njegovu postavku – možda ćete upravo tu najbolje razumeti koliko je bogata i slojevita istorija Turske.

Često postavljana pitanja

Pogledajte i: Tvrđava u Ankari, Anıtkabir, Ankara i Turska – praktični saveti.