Tvrđava u Ankari – stari grad, osmanske kuće i šta posetiti

Kada govorimo o Ankari, većina odmah pomisli na Anıtkabir, mauzolej Mustafe Kemala Atatürka i savremeni centar turske prestonice. Međutim, Ankara ima i jednu potpuno drugačiju stranu koju vredi upoznati – svoj stari grad, istorijske četvrti, kamene ulice i drevnu tvrđavu koja se uzdiže iznad grada.

Tvrđava u Ankari (Ankara Kalesi) jedno je od najprepoznatljivijih istorijskih mesta turske prestonice. Smeštena je na uzvišenju u starom delu grada, a njene masivne kamene zidine vekovima su čuvale naselje i bile svedok smene različitih civilizacija.

Ono što mi je posebno zanimljivo jeste da se unutar zidina i oko tvrđave još mogu videti tradicionalne ankarske kuće, male zanatske prodavnice, istorijske džamije, muzeji i restorani smešteni u starim građevinama.

Za razliku od modernog dela Ankare, ovde se može upoznati nešto sporiji ritam života. Uske ulice, drveni balkoni, kamene fasade i mali bazari stvaraju atmosferu koja nas vraća u prošlost.

Ako planirate putovanje u Ankaru, predložila bih da za ovaj deo grada odvojite najmanje pola dana, a još bolje čitav dan ako želite da posetite i muzeje u okolini.

Ažurirano: novembar 2026.

Tvrđava u Ankari – istorija koja traje više od dve hiljade godina

Ankarska tvrđava nalazi se u okrugu Altındağ, na uzvišenju sa kojeg se pruža pogled na istorijsko jezgro i savremeni deo grada. Tačna godina njene izgradnje nije poznata, ali se zna da je utvrđenje postojalo još u vreme Galata, tokom 2. veka pre nove ere.

Tvrđava je tokom istorije više puta obnavljana i proširivana. Smenjivali su se Rimljani, Vizantinci, Seldžuci i Osmanlije, a svaka epoha ostavila je svoje tragove na njenim zidinama. O smeni carstava na tlu Anadolije više pišemo u tekstu Raskrsnica drevnih civilizacija, a o osmanskom periodu u tekstu Osmansko carstvo.

Unutrašnji deo utvrđenja, odnosno İç Kale, dobio je značajne vizantijske odbrambene strukture tokom 7. veka. Kasnije su Seldžuci vršili popravke i dogradnje, dok je tokom osmanskog perioda tvrđava ponovo obnavljana.

Posebnost Ankarske tvrđave je u tome što se sastoji od dva osnovna dela:

• Dış Kale – spoljna tvrđava, koja obuhvata šire područje istorijskog naselja.
• İç Kale – unutrašnja tvrđava, koja predstavlja najstariji i najzaštićeniji deo utvrđenja.

Unutrašnji bedemi imaju 42 kule, visoke približno 14–16 metara, dok spoljni odbrambeni sistem ima više od 20 kula. Zidine su građene od lokalnog ankarskog kamena, ali i od različitih kamenih blokova i materijala koji su tokom vekova korišćeni u obnovama. Posebno su zanimljivi tragovi različitih građevinskih perioda, zbog kojih tvrđava nema potpuno ujednačen izgled.

Ulaz u unutrašnju tvrđavu – Hisar Kapısı

Jedan od najzanimljivijih delova kompleksa je Hisar Kapısı, odnosno kapija unutrašnje tvrđave. Na njenoj konstrukciji nalazi se i istorijski natpis iz 1330. godine iz Ilhanidskog perioda.

Prolazak kroz ovu kapiju predstavlja ulazak u najstariji deo utvrđenog naselja, gde se i danas nalaze tradicionalne kuće, džamija i male prodavnice. Posebno bih preporučila da tokom obilaska obratite pažnju na detalje u kamenu i način na koji su različiti delovi zidina povezivani tokom vekova.

Stari grad Ankara – Kaleiçi i tradicionalne osmanske kuće

Jedan od najlepših delova Ankare nalazi se upravo unutar i oko zidina tvrđave. Kaleiçi je naziv za istorijsko naselje unutar unutrašnjeg utvrđenja. Njegove ulice su uske, krivudave i popločane kamenom, a duž njih nalaze se tradicionalne kuće koje čuvaju izgled nekadašnje Ankare.

Kuće su građene od kamena, drveta, opeke i drugih lokalnih materijala. Mnoge imaju dva ili tri sprata, drvene prozore, karakteristične balkone i gornje spratove koji se izdižu iznad prizemlja.

Posebno su zanimljivi drveni detalji na fasadama, stare kapije i mala dvorišta. Neke kuće potiču iz osmanskog perioda, dok su druge građene ili menjane tokom kasnijih vekova.

Danas su mnoge obnovljene i pretvorene u:

• Male hotele i pansione.
• Tradicionalne restorane.
• Prodavnice suvenira.
• Galerije i zanatske radionice.
• Antikvarnice i male muzeje.

Ono što mi se posebno dopada jeste što ovaj deo grada nije pretvoren isključivo u turističku zonu. U pojedinim ulicama još se može videti svakodnevni život stanovnika, što šetnju čini zanimljivijom.

Moj savet je da ne prolazite samo glavnim ulicama. Skrenite u manje prolaze, pogledajte stare fasade i zavirite u male radnje, jer se upravo u tim detaljima najbolje upoznaje karakter stare Ankare.

Alaeddin džamija – najstarija sačuvana džamija u Ankari

Unutar zidina Ankarske tvrđave nalazi se Alaeddin džamija (Alaeddin Camii), jedna od najvažnijih istorijskih građevina grada. Prema istorijskim podacima, njena izgradnja datira iz 1197. godine, tokom perioda Seldžučke vlasti u Anadoliji.

Džamija je tokom vekova više puta obnavljana, a posebno je zanimljiva zbog tradicionalne drvene konstrukcije unutrašnjosti i jednostavne spoljašnje arhitekture. U poređenju sa monumentalnim osmanskim džamijama, Alaeddin je mnogo skromnija, ali upravo zbog toga predstavlja važan primer ranije islamske arhitekture u Ankari.

U njenom enterijeru posebno se ističu drveni stubovi i elementi koji pokazuju način gradnje karakterističan za srednjovekovnu Anadoliju. Ako volite arhitekturu, preporučujem da ovu džamiju ne posmatrate samo kao verski objekat, već kao deo mnogo šire istorije tvrđave i starog grada.

Istorijske prodavnice i zanatske radionice – bazar ispod tvrđave

Područje oko Ankarske tvrđave poznato je po tradicionalnim prodavnicama, bazarima i zanatskim radionicama. U ulicama koje vode prema tvrđavi mogu se pronaći proizvodi od bakra, keramika, nakit, tekstil, tepisi, antikviteti i različiti predmeti ručne izrade.

Posebno je zanimljiva Bakırcılar Çarşısı, odnosno čaršija bakrača, gde se mogu pronaći tradicionalne bakarne posude, ukrasni predmeti i proizvodi od metala. Na obližnjem Çıkrıkçılar yokuşu nalaze se prodavnice tekstila, tepiha, odeće, starih predmeta i različitih suvenira.

Ovo je deo Ankare koji bih posebno preporučila ljubiteljima šopinga i tradicionalnih zanata. Za razliku od modernih tržnih centara, ovde je zanimljivo posmatrati način na koji se predmeti izrađuju i prodaju, razgovarati sa prodavcima i pronaći nešto što ne možete kupiti u standardnim prodavnicama.

Muzej anadolskih civilizacija – putovanje kroz hiljade godina

Na nekoliko minuta hoda od Ankarske tvrđave nalazi se jedan od najznačajnijih muzeja u Turskoj – Muzej anadolskih civilizacija (Anadolu Medeniyetleri Müzesi). Smešten je u dve obnovljene osmanske građevine, Mahmutpaşa bezistanu i Kurşunlu Hanu.

Muzej je osnovan 1921. godine, a njegova zbirka obuhvata predmete koji prikazuju istoriju Anadolije od praistorije do antičkog perioda.

Ovde se mogu videti:

• Predmeti iz neolitskog perioda.
• Arheološki nalazi iz Çatalhöyüka.
• Hetitske skulpture i reljefi.
• Frigijski predmeti i umetnički radovi.
• Rimski i vizantijski arheološki nalazi.
• Stari novac, pečati i predmeti svakodnevne upotrebe.

Posebno su zanimljivi eksponati iz perioda Hetita, koji su na prostoru Anadolije izgradili jedno od najmoćnijih carstava starog sveta. Muzej je 1997. godine dobio priznanje Evropski muzej godine, a predstavlja jednu od najvažnijih kulturnih institucija Turske.

Za obilazak bih izdvojila najmanje dva sata, jer zbirka zaslužuje pažnju.

Važno je proveriti aktuelne informacije o izložbenim prostorima i eventualnim restauracijama. Prema trenutno objavljenim podacima, pojedine sale bile su zatvorene zbog radova u periodu od septembra 2026. do marta 2027. godine.

Rahmi M. Koç muzej – istorija tehnike i industrije

Još jedna zanimljiva građevina u podnožju Ankarske tvrđave je Çengel Han, istorijski karavan-saraj iz osmanskog perioda. Izgrađen je u 16. veku, u vreme sultana Sulejmana Veličanstvenog, i nekada je služio trgovcima i putnicima koji su prolazili kroz Ankaru.

Danas je u ovom obnovljenom objektu smešten Rahmi M. Koç muzej, koji je posvećen istoriji industrije, saobraćaja, tehnologije i svakodnevnog života. U muzeju se mogu videti:

• Stari automobili i motocikli.
• Modeli brodova i aviona.
• Istorijski železnički eksponati.
• Stare mašine i industrijska oprema.
• Radio-aparati, telefoni i kućni uređaji.
• Predmeti koji prikazuju razvoj trgovine i industrije.

Posebno je zanimljivo što se izložba nalazi u istorijskom karavan-saraju. Tako se u jednom prostoru spajaju osmanska trgovačka arhitektura i istorija modernih tehnologija. Ovo je muzej koji bih preporučila i porodicama sa decom, jer su eksponati raznovrsni i zanimljivi različitim generacijama. Više ideja za putovanje sa decom naći ćete u tekstu Turska sa decom.

Hacı Bayram džamija i Avgustov hram

Nedaleko od Ankarske tvrđave, u istorijskom delu Ulusa, nalaze se dve građevine koje na posebno zanimljiv način prikazuju različite periode istorije grada. To su Hacı Bayram džamija i Avgustov hram (Augustus Tapınağı).

Avgustov hram podignut je u 1. veku pre nove ere, odnosno u ranom periodu Rimskog carstva, i posvećen je rimskom caru Avgustu. Posebno je poznat po tekstu Res Gestae Divi Augusti, koji predstavlja zapis o dostignućima rimskog cara. Ovaj natpis je od izuzetne istorijske važnosti jer predstavlja jedan od najznačajnijih sačuvanih primeraka Avgustovog autobiografskog zapisa.

Neposredno uz antički hram nalazi se Hacı Bayram džamija, izgrađena početkom 15. veka i povezana sa životom sufijskog učenjaka Hacı Bayrama Velija. Posebno je zanimljivo posmatrati kako su dve građevine različitih religija i istorijskih perioda postavljene gotovo jedna uz drugu. Ovaj deo Ankare pokazuje koliko je grad bio važan tokom različitih epoha.

Hamamönü – istorijska četvrt sa osmanskim kućama

Ako želite da nastavite istraživanje tradicionalne arhitekture Ankare, preporučila bih i Hamamönü, istorijsku četvrt koja se nalazi u okrugu Altındağ. Iako nije deo same tvrđave, dovoljno je blizu da se može uključiti u isti obilazak.

Hamamönü je poznat po obnovljenim kućama iz 19. veka, uskim ulicama, malim restoranima, galerijama i tradicionalnim zanatskim prodavnicama. Mnoge kuće imaju kameno prizemlje i drvene gornje spratove sa karakterističnim balkonima i prozorima.

Ovaj deo grada posebno je zanimljiv za fotografisanje i upoznavanje svakodnevne kulture Ankare. Ovde se nalaze i kuća-muzej Mehmeta Akifa Ersoya, autora teksta turske himne, kao i istorijske džamije i druge građevine.

U restoranima se služe tradicionalna jela, a u malim kafićima možete napraviti pauzu uz turski čaj i kafu. Hamamönü je posebno lep predveče, kada se pale svetla u starim ulicama i čitava četvrt dobija prijatnu atmosferu.

Šta probati u starom delu Ankare?

Poseta starom gradu ne bi bila potpuna bez upoznavanja lokalne gastronomije. Ankara ima nekoliko specijaliteta koji se razlikuju od hrane tipične za mediteransku obalu. Posebno bih izdvojila:

Ankara tava – tradicionalno jelo od jagnjetine i pirinča ili orza, pripremljeno sa začinima u pećnici.

Ankara simit – đevrek sa susamom, po kojem je Ankara poznata u celoj Turskoj; tanji je i hrskaviji od istanbulskog.

Beypazarı kurusu – tradicionalno hrskavo pecivo koje potiče iz obližnjeg grada Beypazarıja, o kojem pišemo u tekstu Mali gradovi Turske.

Mantı – male testenine punjene mesom, koje se služe sa jogurtom i sosom od putera.

Gözleme – tanko testo punjeno sirom, krompirom ili spanaćem, pečeno na tradicionalnoj ploči.

U okolini tvrđave nalaze se restorani u kojima se može probati tradicionalna ankarska kuhinja. Izuzetno su zanimljivi restorani smešteni u obnovljenim istorijskim kućama, sa dvorištima i terasama sa kojih se pruža pogled na grad. Šta još probati u Turskoj, pročitajte u tekstovima Turska kuhinja i Kulturna i kulinarska tradicija Turske.

Najlepši vidikovci Ankarske tvrđave

Jedan od glavnih razloga zbog kojih bih preporučila posetu tvrđavi jeste pogled na Ankaru. Zbog položaja na uzvišenju, sa pojedinih delova zidina i okolnih terasa pruža se široka panorama grada.

Možete videti istorijske krovove, džamije, moderne zgrade, poslovne četvrti i udaljena brda koja okružuju prestonicu. Posebno su lepi pogledi pred zalazak sunca, kada se svetlost menja, a crveni krovovi starog grada postaju još izraženiji. Za fotografisanje bih izdvojila:

• Prostor ispred glavne kapije tvrđave.
• Ulice unutar İç Kale.
• Terase i otvorene vidikovce u blizini zidina.
• Delove tvrđave sa pogledom na stari Ulus.
• Krovove tradicionalnih kuća iz okolnih ulica.

Najpoznatiji vidikovac je Akkale („Bela kula“), najviša tačka unutrašnje tvrđave, do koje se penje kamenim stepenicama. Važno je biti oprezan na samim zidinama, jer pojedini delovi nemaju savremene zaštitne ograde.

Kako organizovati obilazak Ankarske tvrđave i starog grada?

Za upoznavanje ove istorijske četvrti preporučila bih pešački obilazak. Najbolje je započeti kod Muzeja anadolskih civilizacija, nastaviti prema Çengel Hanu i zatim se popeti prema tvrđavi.

Predlog rute:

Prva stanica – Muzej anadolskih civilizacija -Odvojite oko dva sata za upoznavanje istorije Anadolije.

Druga stanica – Çengel Han i Rahmi M. Koç muzej – Obilazak istorijskog karavan-saraja i muzejske postavke.

Treća stanica – Ankarska tvrđava – Prolazak kroz kapiju, obilazak zidina i starih ulica.

Četvrta stanica – Alaeddin džamija – Kratka poseta jednoj od najstarijih istorijskih džamija u Ankari.

Peta stanica – stari bazar i zanatske radionice -Vreme za šetnju, kupovinu suvenira i pauzu u nekom od malih restorana.

Šesta stanica – Hacı Bayram džamija i Avgustov hram – Završetak obilaska u istorijskom delu Ulusa.

Sedma stanica – Hamamönü -Ukoliko imate dovoljno vremena, nastavite do Hamamönüja i završi dan uz večeru ili turski čaj.

Za celu rutu bih izdvojila najmanje četiri do šest sati, a ako želite detaljan obilazak svih muzeja, bolje je da odvojite ceo dan.

Kako doći do Ankarske tvrđave?

Ankarska tvrđava nalazi se u okrugu Altındağ, u istorijskom delu grada. Najbliži praktični orijentir je trg Ulus. Do područja tvrđave možete stići:

Metroom: Koristite liniju M1 do stanice Ulus, a zatim nastavite pešice uzbrdo prema istorijskom delu.

Autobusom: Postoje gradske linije koje saobraćaju kroz Ulus i područje Altındağ.

Taksijem: Praktičan je izbor ako dolazite iz udaljenijeg dela Ankare. Ipak, uske ulice oko tvrđave mogu ograničiti pristup vozilima.

Automobilom: U okolini postoje parking mesta, ali je tokom vikenda i turističke sezone preporučljivo doći ranije.

Zbog uskih ulica, kamenih stepenica i uspona, za obilazak bih preporučila udobnu obuću. Hotele po četvrtima izdvojili smo u tekstu Smeštaj u Ankari, a raspored znamenitosti pogledajte na mapi Centralne Anadolije.

Kada je najbolje posetiti Ankarsku tvrđavu?

Tvrđava i stari grad zanimljivi su tokom cele godine, ali bih za pešački obilazak posebno izdvojila proleće i jesen.

April i maj: Prijatne temperature, zelenilo i odlični uslovi za šetnju.

Jun: Dobar period za obilazak, ali je tokom podneva već toplije.

Jul i avgust: Leti temperature mogu biti visoke, pa je najbolje krenuti rano ujutru ili u kasnim popodnevnim satima.

Septembar i oktobar: Jedan od najboljih perioda za fotografisanje i obilazak muzeja i starih ulica.

Novembar i zima: Grad dobija drugačiju atmosferu, ali treba računati na hladnoću i moguće snežne padavine.

Za posetu tvrđavi posebno bih preporučila jutarnje sate ili vreme pred zalazak sunca.

Zaključak – stara Ankara koju vredi upoznati

Ankarska tvrđava i stari grad predstavljaju jedan od najzanimljivijih delova turske prestonice. Dok moderni delovi Ankare prikazuju savremeni život i političku ulogu grada, istorijsko jezgro otkriva njegovu mnogo stariju prošlost.

Ovde se mogu videti ostaci različitih civilizacija, tradicionalne kuće, seldžučke i osmanske građevine, istorijski bazari i muzeji koji čuvaju bogato nasleđe Anadolije.

Meni je posebno zanimljiva činjenica da se na relativno malom prostoru mogu upoznati tragovi rimskog, vizantijskog, seldžučkog i osmanskog perioda, a da se sve to nalazi u neposrednoj blizini savremene prestonice.

Ako planirate posetu Ankari, ne bih se zadržala samo na Anıtkabiru i modernom centru grada. Odvojite vreme za staro jezgro, popnite se do tvrđave, prošetajte među tradicionalnim kućama i zavirite u neki od malih zanatskih dućana. Ako putujete dalje, Ankara je dobra stanica na putu ka Kapadokiji.

Upravo u ovim starim ulicama možete otkriti jednu drugačiju Ankaru – grad koji nije samo politička prestonica Turske, već i mesto sa dugom istorijom i bogatom kulturnom tradicijom.

Često postavljana pitanja

Pogledajte i: Ankara, Anıtkabir i Smeštaj u Ankari.