Skriveni gradovi Turske – Egeja i Mramornog mora

Kada razmišljamo o putovanju u Tursku, najčešće prvo pomislimo na Istanbul, Antaliju, Alanju i poznata letovališta uz Sredozemno more. Međutim, postoji i jedna drugačija Turska, ona koju ne upoznajemo kroz velike hotele, turističke komplekse i organizovane aranžmane, već kroz male primorske gradove, kamene ulice, stare kuće, maslinjake, tradicionalne restorane i jezera.

Upravo takva mesta su Ayvalık, ostrvo Cunda i Iznik.

Ova tri mesta imaju potpuno različit karakter, ali ih povezuje bogata istorija, zanimljiva arhitektura i atmosfera koja nas poziva da usporimo i istražujemo bez žurbe.

Ayvalık i Cunda nalaze se na severnom Egeju, u provinciji Balıkesir, nedaleko od grčkog ostrva Lezbos. Poznati su po kamenim kućama, maslinovom ulju, malim restoranima i prelepim zalivima.

Iznik se nalazi u provinciji Bursa, na obali istoimenog jezera, u Mramornom regionu Anadolije. Nekadašnja Nikeja bila je jedan od najvažnijih gradova antičkog i vizantijskog sveta, a danas je poznata po istorijskim zidinama, džamijama i čuvenoj osmanskoj keramici.

Ova mesta možda nisu među prvim destinacijama koje će vam preporučiti turistička agencija, ali upravo zbog toga mislim da zaslužuju posebnu pažnju.

1. Ayvalık – stari egejski grad maslinjaka, kamena i mora

Ayvalık se nalazi na severozapadnoj obali Turske, u provinciji Balıkesir, na obali Egejskog mora. Od grčkog ostrva Lezbos deli ga morski kanal, a čitavo područje karakterišu brojna ostrva, poluostrva, uvale i prirodni zalivi.

Prvo što bih izdvojila kod Ayvalıka jeste njegov autentičan izgled. Ovo nije tipično turističko mesto u kojem dominiraju ogromni hoteli i moderne zgrade. Naprotiv, stari deo grada čuvaju kamene kuće, uske ulice, stare prodavnice i nekadašnje radionice za preradu maslina.

Grad ima dugu trgovačku i pomorsku tradiciju. Posebno se razvio tokom 18. i 19. veka, kada je proizvodnja maslinovog ulja postala jedna od najvažnijih privrednih delatnosti ovog kraja. Do razmene stanovništva 1923. godine Ayvalık, tada poznat kao Kidonije, bio je pretežno grčki grad – otuda brojne crkve i kamene kuće koje i danas daju poseban pečat starom jezgru.

Šetnja kroz stari Ayvalık za mene bi bila jedan od najlepših načina da se upozna grad. Nema potrebe za strogim planom. Dovoljno je krenuti od luke, proći kroz stare ulice, zastati u nekom malom kafiću i posmatrati svakodnevni život lokalnog stanovništva.

Šta posetiti u Ayvalıku?

Stari grad i tradicionalne kamene kuće

Stari deo Ayvalıka poznat je po kućama od karakterističnog lokalnog kamena, drvenim prozorima, balkonima i fasadama koje čuvaju tragove nekadašnjeg života. Mnoge zgrade nastale su u 19. veku, kada je Ayvalık bio važan trgovački i industrijski centar.

Posebno su zanimljive stare kuće sa velikim drvenim vratima i unutrašnjim dvorištima. Nekada su se u prizemlju pojedinih objekata nalazile radionice, skladišta maslinovog ulja i sapunare.

Ono što mi je zanimljivo jeste da istorija grada nije sačuvana samo u muzejima, već se može videti gotovo na svakom koraku.

Luka Ayvalık

Luka je jedno od najlepših mesta za početak obilaska. Ovde se nalaze male ribarske barke, brodovi za izlete, restorani i kafići uz obalu. Posebno je prijatno ujutru, kada grad još nije prepun turista, ili predveče kada se svetla restorana preslikavaju na površini mora.

Iz luke se organizuju i brodski izleti do okolnih ostrva i zaliva, a sezonski trajekt za oko sat i po vožnje povezuje Ayvalık sa Mitilenom na grčkom ostrvu Lezbos (više u tekstu Izleti u Tursku sa grčkih ostrva). Ayvalık je poznat i po mogućnostima za ronjenje, zahvaljujući razuđenoj obali i morskom svetu ovog područja.

Saatli džamija – tragovi istorije grada

Jedna od zanimljivih građevina u starom delu grada je Saatli Camii, odnosno Satna džamija. Objekat je prvobitno bio pravoslavna crkva Agios Ioannis, a nakon promene verske namene dobio je današnji izgled i naziv povezan sa satom na tornju.

Ovakve građevine svedoče o složenoj istoriji Ayvalıka i različitim kulturama koje su oblikovale grad. Vredi obratiti pažnju i na druge istorijske građevine, kao što su Çınarlı džamija i Ayazma crkva.

Taksiyarhis Memorijalni muzej

U istorijskom jezgru Ayvalıka nalazi se i Taksiyarhis Memorijalni muzej, smešten u nekadašnjoj crkvi. Ovo je posebno zanimljivo mesto za ljubitelje arhitekture i kulturnog nasleđa. Objekat je poznat po svojoj bazilikalnoj strukturi, dekoraciji i tragovima različitih perioda.

Važno je razlikovati ovaj muzej od istoimene istorijske crkve na ostrvu Cunda, koja danas funkcioniše kao zaseban Rahmi M. Koç muzej.

Şeytan Sofrası – najlepši pogled na ostrva Ayvalıka

Ako bih morala da izdvojim jedno mesto koje ne treba propustiti tokom boravka u Ayvalıku, to bi svakako bila Şeytan Sofrası, odnosno Đavolja trpeza. Ovaj poznati vidikovac nalazi se na uzvišenju iznad grada i pruža panoramski pogled na Ayvalık, okolna ostrva, uvale i Egejsko more.

Posebno je popularan predveče, kada sunce zalazi iza ostrva i nebo poprima različite nijanse narandžaste, ružičaste i ljubičaste boje. Naziv mesta povezan je sa lokalnom legendom o đavolu. Na steni se nalazi trag koji se u narodnom predanju povezuje sa njegovim stopalom.

Iako je legenda zanimljiva, mene bi ovde pre svega privukao pogled na razuđenu obalu i brojna mala ostrva.

Moj savet je da posetu planirate pred zalazak sunca, ali da stignete malo ranije kako biste pronašli dobro mesto za posmatranje.

Sarımsaklı – najpoznatija plaža Ayvalıka

Ayvalık nije zanimljiv samo zbog istorije. Njegova obala ima nekoliko lepih plaža, a najpoznatija je Sarımsaklı. Nalazi se južno od centra grada i poznata je po dugoj peščanoj obali, širokom prostoru za kupanje i čistom moru.

Ovo je mnogo turističkiji deo Ayvalıka, sa hotelima, apartmanima, restoranima, kafićima i sadržajima za letovanje. Sarımsaklı je dobar izbor za porodice, parove i sve koji žele da kombinuju mirniju atmosferu manjeg grada sa klasičnim odmorom na plaži. U okolini postoje i druge manje plaže i zalivi, pa se može organizovati obilazak različitih delova obale.

Ako planirate duži boravak, savetujem da jedan dan odvojite za istraživanje plaža, a drugi za stari grad i Cundu.

2. Ostrvo Cunda – kamene ulice, stare crkve i restorani uz more

Cunda, odnosno Alibey Adası, najveće je ostrvo u arhipelagu Ayvalıka i jedno od najšarmantnijih mesta severnog Egeja. Iako je ostrvo, do njega se ne mora ići trajektom. Cunda je povezana sa kopnom preko ostrva Lale i drumskih veza, pa se može posetiti automobilom ili lokalnim prevozom.

Ono što Cundu čini posebnom jeste njena arhitektura. Kamene kuće, uske kaldrmisane ulice, stare crkve, male prodavnice i restorani stvaraju atmosferu zbog koje mnogi posetioci ovde ostanu duže nego što su planirali. Za razliku od velikih letovališta, Cunda je mesto za laganu šetnju, uživanje u hrani i otkrivanje malih detalja.

Šta obići na Cundi?

Taksiyarhis crkva – danas Rahmi M. Koç muzej

Jedna od najpoznatijih građevina na Cundi je Taksiyarhis crkva, istorijska građevina izgrađena u neoklasičnom stilu. Nakon restauracije 2014. godine otvorena je kao Cunda Rahmi M. Koç muzej.

U njemu se nalazi zanimljiva zbirka predmeta iz istorije industrije, prevoza i svakodnevnog života. Mogu se videti stari automobili, modeli parnih mašina, igračke, dečja kolica i različiti predmeti koji prikazuju razvoj tehnologije.

Ovo je posebno zanimljivo i za porodice sa decom, jer muzej nije ograničen samo na klasične istorijske eksponate. Pre posete proverite radno vreme, jer muzej ima sezonski raspored i zatvoren je ponedeljkom.

Aşıklar Tepesi – brdo zaljubljenih

Aşıklar Tepesi je jedno od najpoznatijih mesta na Cundi. Sa ovog uzvišenja pruža se lep pogled na ostrvo, okolne krovove, more i maslinjake.

Ovde se nalazi i poznati istorijska vetrenjača, kao i kulturni prostor Sevim i Necdet Kent biblioteke, smešten u obnovljenom istorijskom objektu.

Ovo je mesto na kojem bih napravila pauzu tokom obilaska Cunde. Pogled je posebno lep predveče, kada se svetlost menja i ostrvo dobija potpuno drugačije boje.

Stare kamene ulice i kuće

Najlepši deo Cunde možda je upravo šetnja bez posebnog plana. Ulice su uske, popločane kamenom, a kuće imaju karakteristične fasade, drvene prozore i balkone ukrašene cvećem.

Mnoge stare građevine danas su pretvorene u male hotele, galerije, restorane i kafiće. Posebno su zanimljivi detalji na starim vratima, kamenim fasadama i prozorima.

Ako volite fotografisanje, Cunda je jedno od onih mesta u kojima se gotovo na svakom uglu može pronaći zanimljiv kadar.

Patriça i mirnije uvale Cunde

Ako želite da upoznate prirodniju stranu ostrva, istražite oblast Patriça. Ovde se mogu pronaći manji zalivi, mirniji delovi obale i mesta za kupanje, daleko od najposećenijih delova ostrva.

Ovo područje je zanimljivo za putnike koji vole da iznajme automobil ili koriste lokalni prevoz kako bi otkrili manje poznate delove destinacije.

Koliko dana izdvojiti za Ayvalık i Cundu?

Za osnovni obilazak preporučila bih najmanje dva dana.

Prvog dana možete upoznati stari Ayvalık, luku, muzeje i vidikovac Şeytan Sofrası.

Drugi dan ostavite za Cundu, obilazak istorijskih građevina, ručak u restoranu uz more i kupanje u nekoj od okolnih uvala. Ako želite da uživate i na plažama, tri do četiri dana bila bi mnogo bolja opcija.

Šta obići u okolini Ayvalıka

• Bergama (Pergam) – akropolj, Asklepion i Crvena bazilika, oko sat vremena vožnje južno.
• Troja i Čanakale – na putu prema Istanbulu, oko dva i po sata severno.
• Bozcaada – malo vinsko ostrvo do kojeg se stiže trajektom iz Geyiklija.
• Izmir – najbliži veliki grad i aerodrom, oko dva i po sata vožnje.

Sva ova mesta pogledajte na mapi Egejske obale Turske.

3. Iznik – drevna Nikeja na obali jezera Mramornog regiona

Za razliku od Ayvalıka i Cunde, Iznik nije primorsko letovalište. Nalazi se u unutrašnjosti Mramornog regiona, u provinciji Bursa, na istočnoj obali velikog jezera Iznik.

U antičko doba grad je bio poznat kao Nikeja (Nicaea) i imao je izuzetan politički, kulturni i verski značaj. Ovo je mesto koje bih posebno preporučila ljubiteljima istorije, arhitekture, keramike i mirnijih putovanja.

Iznik nije veliki grad, ali njegova istorija je impresivna. Ovde se susreću helenističko, rimsko, vizantijsko i osmansko nasleđe. Posebno je zanimljivo što se u relativno malom prostoru mogu videti monumentalne gradske zidine, stare crkve, džamije i tradicionalne radionice keramike.

Zašto je Iznik važan u istoriji?

Nekadašnja Nikeja bila je jedan od najvažnijih gradova Vizantijskog carstva. Godine 325. održan je Prvi vaseljenski sabor, jedan od najznačajnijih događaja u istoriji hrišćanstva – na njemu je usvojen Simvol vere, a 2025. obeležena je 1.700. godišnjica sabora. Više o ulozi Anadolije u ranom hrišćanstvu pročitajte u tekstovima Raskrsnica drevnih civilizacija i Hrišćanske ture u Turskoj.

Drugi sabor u Nikeji održan je 787. godine, a njegovo zasedanje povezano je sa crkvom Svete Sofije, današnjom džamijom Aja Sofija Orhan.

Grad je kasnije postao važan centar ranog Osmanskog carstva, a tokom 15. i 16. veka razvio je veoma poznatu proizvodnju keramike i ukrasnih pločica. Upravo zbog ove istorije, Iznik je na UNESCO-voj Tentativnoj listi za svetsku baštinu od 2014. godine. To znači da je predložen za buduću zaštitu na Listi svetske baštine, ali nije isto što i upis na glavnu UNESCO listu.

Šta posetiti u Izniku?

Gradske zidine i istorijske kapije

Jedna od prvih stvari koje se primećuju u Izniku jesu njegove monumentalne gradske zidine. One okružuju istorijsko jezgro i protežu se na približno pet kilometara. Njihova izgradnja započela je još u helenističkom periodu, a tokom rimskog i vizantijskog vremena dodatno su proširivane i utvrđivane.

Posebno su poznate četiri glavne kapije:

• İstanbul Kapı – Istanbulska kapija.
• Lefke Kapı – istočna kapija.
• Yenişehir Kapı – južna kapija.
• Göl Kapı – kapija jezera.

Preporučila bih da deo obilaska grada započnete upravo od zidina i kapija, jer one najbolje pokazuju koliko je Nikeja nekada bila značajna i dobro utvrđena.

Aja Sofija Orhan džamija – građevina koja čuva istoriju dva sveta

Aja Sofija u Izniku jedna je od najvažnijih istorijskih građevina grada. Prvobitno je bila vizantijska bazilika, a nakon osmanskog osvajanja grada pretvorena je u džamiju. Posebno je zanimljiva zbog svoje povezanosti sa Drugim nikejskim saborom iz 787. godine, koji je imao veliki značaj za istoriju hrišćanske umetnosti i poštovanja ikona.

Građevina danas nosi naziv Ayasofya Orhan Camii i predstavlja jedno od najvažnijih mesta za obilazak u Izniku. Ovde bih se posebno zadržala na arhitekturi i istoriji objekta, jer se na jednom mestu mogu videti tragovi različitih epoha.

Zelena džamija – simbol osmanske arhitekture

Yeşil Camii, odnosno Zelena džamija, jedna je od najpoznatijih građevina Iznika. Izgrađena je krajem 14. veka i poznata je po karakterističnom minaretu ukrašenom zelenim i tirkiznim keramičkim detaljima.

Naziv je dobila upravo po boji ukrasa na minaretu. Ova džamija predstavlja značajan primer rane osmanske arhitekture i jedan je od simbola grada.

Posebno mi je zanimljiva zbog spoja kamena, cigle i keramike, koji pokazuje koliko je umetnost ukrašavanja u ovom delu Turske bila razvijena.

Nilüfer Hatun İmareti – muzej Iznik

Ova građevina iz 14. veka prvobitno je služila kao imaret, odnosno dobrotvorna kuhinja u kojoj se delila hrana siromašnima. Danas je u njoj smešten muzej Iznik.

Zgrada je zanimljiva i zbog svoje arhitekture, posebno tradicionalnog osmanskog rasporeda prostorija i kupola. U muzeju se mogu videti arheološki predmeti iz različitih perioda, uključujući helenističko, rimsko, vizantijsko i osmansko doba, kao i predmeti pronađeni tokom istraživanja lokalnih keramičkih peći.

Ovo bih svakako uključila u obilazak grada, jer pruža dobar uvod u istoriju Iznika.

Iznik – grad čuvene turske keramike

Kada govorimo o Izniku, ne možemo zaobići njegovu keramiku. Grad je tokom osmanskog perioda postao jedan od najvažnijih centara proizvodnje ukrasnih pločica i keramičkih predmeta.

Iznik pločice poznate su po kombinaciji bele, plave, tirkizne i crvene boje, kao i po motivima lala, karanfila, listova i drugih biljnih ornamenata. Ovakva keramika krasila je džamije, palate i druge važne građevine širom Osmanskog carstva, a tradicionalna izrada çini keramike danas je na UNESCO listi nematerijalnog nasleđa (o turskim zanatima pišemo u tekstu Kulturna i kulinarska tradicija Turske). Posebno su poznate pločice koje su korišćene u velikim osmanskim kompleksima u Istanbulu.

Danas u Izniku još postoje radionice u kojima se neguje tradicionalna izrada keramike. Ako volite umetnost i ručne radove, preporučila bih da posetite neku od radionica i pogledate kako nastaju ukrasni tanjiri, vaze i pločice.

Možete kupiti i originalni ručno izrađen predmet kao uspomenu sa putovanja. Ipak, obratite pažnju na razliku između autentične ručne izrade i industrijskih suvenira.

Jezero Iznik – miran odmor uz vodu

Jezero Iznik jedno je od najvećih slatkovodnih jezera Turske i važan prirodni deo ove regije. Nalazi se neposredno uz grad i pruža sasvim drugačiji ambijent od primorskih letovališta.

Uz obalu se nalaze mesta za šetnju, restorani i prostori za odmor, a pogled na vodu i okolna brda posebno je lep predveče. Ovde možete provesti nekoliko mirnih sati, uživati u lokalnoj hrani, fotografisati pejzaže ili jednostavno posmatrati život pored jezera. Za one koji žele aktivniji odmor, okolno područje je zanimljivo za biciklizam i istraživanje manjih naselja.

Potopljena bazilika u jezeru

Jezero krije i jedno neobično otkriće. Godine 2014. iz vazduha su, na dubini od oko dva metra i dvadesetak metara od obale, uočeni ostaci ranohrišćanske bazilike, za koju se veruje da je posvećena Svetom Neofitu. Pretpostavlja se da je potonula u zemljotresu u 8. veku. Pri mirnoj i bistroj vodi obrisi zidova vide se sa obale i iz vazduha.

Važno je naglasiti da Iznik nije tipično morsko letovalište. Ako očekujete velike peščane plaže i turističke sadržaje kao u Alanji ili Bodrumu, ovo nije prava destinacija. Njegova vrednost je u istoriji, prirodi i mirnoj atmosferi jezerskog grada.

Antičko pozorište i arheološka nalazišta

Iznik krije i ostatke antičkog pozorišta, koje je izgrađeno tokom rimskog perioda. Ono je nekada bilo važan deo gradskog života i svedoči o veličini i značaju antičke Nikeje.

U okolini se nalaze i drugi arheološki ostaci, uključujući monumentalne grobnice i obelisk Gaja Kasija Filiska. Ovo su mesta koja su posebno zanimljiva putnicima koji vole arheologiju i istoriju antičkog sveta.

Iznik kao izlet iz Burse

Iznik je udaljen oko sat i po vožnje od Burse, pa se lako obilazi kao jednodnevni izlet. Ako boravite u Bursi, posetu Izniku možete spojiti sa tradicionalnim kupatilima u četvrti Čekirge, a smeštaj potražite u tekstu Bursa – hoteli u gradu banja i bazara.

4. Šta jesti u Ayvalıku, na Cundi i u Izniku?

Ovu oblast ne bih predstavljala samo kroz plaže i arhitekturu, jer je gastronomija jedan od njenih najvećih aduta. Ayvalık i Cunda poznati su po maslinovom ulju, morskim specijalitetima, svežoj ribi, lokalnim sirevima i jelima pripremljenim od mediteranskog bilja.

Posebno bih izdvojila nekoliko specijaliteta:

• Ayvalık tost – veliki tost sendvič sa različitim vrstama sira, suhomesnatih proizvoda i priloga.
• Papalina (sardela) – mala morska riba koja je posebno poznata u ovom kraju i često se služi pržena.
• Maslinovo ulje Ayvalık – jedan od najpoznatijih proizvoda regiona.
• Egejske meze – mali obroci sa maslinovim uljem, povrćem, začinskim biljem i jogurtom.
• Sveža riba i morski plodovi – posebno popularni u restoranima uz more.
• Tradicionalni slatkiši – lokalne poslastice i različite vrste sladoleda.

Moj savet je da ne ostanete samo na hotelskim restoranima. U Ayvalıku i na Cundi vredi sesti u neku od manjih porodičnih taverni i probati lokalnu hranu. Upravo takvi obroci često ostanu u najlepšem sećanju sa putovanja.

U Izniku je kuhinja drugačija – to su jela unutrašnjosti Mramornog regiona: domaće supe, jela od povrća, lokalne masline i riba iz jezera. Kako biste se lakše snašli u jelovniku, pogledajte tekst Turska kuhinja – šta probati.

U restoranima na Cundi posebno je lepo sedeti uz samu obalu i probati nekoliko različitih meze jela pre glavnog obroka.

5. Kada je najbolje vreme za posetu?

Za Ayvalık i Cundu najbolje vreme zavisi od toga da li želite kupanje ili obilazak grada.

Maj i jun idealni su za šetnje, fotografisanje, obilazak istorijskih građevina i uživanje u prirodi. More je u maju još uvek svežije.

Jul i avgust najbolji su za klasično letovanje i kupanje, ali treba računati na veći broj turista, naročito na Cundi i plaži Sarımsaklı.

Septembar je odličan izbor jer je more i dalje prijatno za kupanje, a atmosfera postaje nešto mirnija.

Oktobar bih preporučila za putnike koji žele da istražuju istoriju, gastronomiju i male primorske gradove bez letnjih gužvi.

Iznik je zanimljiv tokom cele godine, ali bih za obilazak i šetnje posebno izdvojila proleće i jesen.

6. Kako stići do Ayvalıka, Cunde i Iznika?

Za putnike iz Srbije postoje različite mogućnosti.

Automobilom

Putovanje automobilom je veoma zanimljivo ako želite da obiđete više mesta i ne zavisite od organizovanih transfera. Do Ayvalıka se može putovati preko Bugarske i Istanbula, a zatim nastaviti prema Balıkesiru i severnoj egejskoj obali. Ako planirate dužu vožnju duž obale, pogledajte i tekst Obala Turske ceo krug.

Iznik se takođe može uključiti u putovanje preko Istanbula i Burse. Ipak, treba imati na umu da Ayvalık i Iznik nisu susedna mesta. Nalaze se u različitim delovima severozapadne Turske, pa bih ih povezala u duže putovanje, a ne u jednodnevni izlet.

Avionom

Za Ayvalık možete razmotriti dolazak preko Izmira ili aerodroma Balıkesir Koca Seyit, uz nastavak putovanja automobilom ili transferom. Za Iznik je praktično putovati preko Istanbula ili Burse, a zatim nastaviti autobusom ili automobilom. Saveti za najam vozila nalaze se u tekstu Iznajmljivanje automobila u Turskoj.

Lokalnim prevozom

Cunda je povezana sa kopnom mostovima i drumskim pristupom, pa možete stići automobilom ili lokalnim autobuskim prevozom iz Ayvalıka. U samom Izniku najvažnije istorijske znamenitosti nalaze se relativno blizu jedna drugoj, pa je obilazak centra moguće organizovati pešice.

7. Predlog putovanja – kako obići Ayvalık, Cundu i Iznik?

Ako bih planirala putovanje kroz ove krajeve, organizovala bih ga tako da imam dovoljno vremena za oba područja.

Prva dva dana – Ayvalık i Cunda

Prvog dana obišla bih stari Ayvalık, luku, istorijske građevine i Şeytan Sofrası pred zalazak sunca.

Drugog dana bih otišla na Cundu, posetila Taksiyarhis muzej, Aşıklar Tepesi i stare kamene ulice. Ostatak dana bih ostavila za ručak uz more i kupanje u nekoj od obližnjih uvala.

Treći dan – plaža Sarımsaklı i okolna priroda

Ovaj dan bih posvetila odmoru na plaži, a zatim obilasku okolnih mesta i maslinjaka.

Četvrti dan – put prema Izniku

Nakon obilaska severnog Egeja, krenula bih prema Mramornom regionu. Usput se može planirati pauza u Bursi ili na obali Mramornog mora, ali bih izbegla previše zaustavljanja ako putujemo sa decom.

Peti dan – Iznik

Dan bih započela obilaskom starih gradskih zidina, Aja Sofije i Zelene džamije. Nakon toga bih posetila muzej, pogledala tradicionalnu keramiku i završila dan šetnjom uz jezero.

Za ovakvo putovanje preporučila bih najmanje pet do šest dana, naročito ako želite da imate vremena i za kupanje i za razgledanje.

Zaključak – otkrijte drugačiju Tursku

Ayvalık, Cunda i Iznik pokazuju da Turska ima mnogo više od popularnih letovališta i poznatih turističkih gradova. U Ayvalıku se susrećemo sa starim primorskim ulicama, maslinjacima i tradicijom proizvodnje maslinovog ulja. Cunda nas osvaja kamenim kućama, istorijskim crkvama, malim restoranima i pogledima na Egejsko more.

Iznik je sasvim drugačija priča – grad drevne Nikeje, važnih istorijskih događaja, osmanske keramike i mirnog jezera koje mu daje poseban karakter.

Ovo su destinacije koje bih preporučila svima koji žele da upoznaju Tursku izvan klasičnih turističkih ruta.

Nekada je najlepše upravo ono putovanje na kojem nemamo potrebu da jurimo od jedne atrakcije do druge, već imamo vremena da sednemo u mali restoran, prošetamo starim ulicama, razgovaramo sa lokalnim ljudima i otkrijemo mesta koja možda nisu toliko poznata, ali imaju svoju posebnu priču.

Ako planirate putovanje kroz severozapadnu Tursku, nemojte zaobići Ayvalık, Cundu i Iznik. Možda upravo ova mesta postanu najlepši deo vašeg putovanja.

Često postavljana pitanja

Ažurirano: novembar 2026. Radno vreme muzeja i redove vožnje trajekta proverite pre polaska.